Groen en verduurzamen
Het winnen van een prijs is altijd een mooi moment, een waardering voor een geweldige prestatie. Maar als je de dubieuze prijs ontvangt voor de minst groene gemeente van Nederland, is dat niet iets om trots op te zijn, maar een moment om je handen uit de mouwen te steken en vol in te zetten op vergroening.

Daarvoor hebben we prima beleid, een stevig groenbeleidsplan en een duidelijk groenstructuurplan. De ambitie van het college is om aanvullende impulsen te doen voor het versterken van het groen en de groenstructuur, maar reserveert daar geen geld voor en komt  pas in het derde kwartaal van volgend jaar met een besluit hierop. Duidelijk geen topprioriteit.

Ook opmerkelijk is dat het college onderzoeksrapporten naast zich neerlegt omdat men het zelf beter weet. Zo werd er bij de herontwikkeling van de wijk Cleijn Duin een onderzoek gedaan naar de bomen, een Bomen Effect Analyse. Een prima stuk waar zeer waardevolle aanbevelingen in staan om de bomen te behouden en om bij de uitvoering voorzichtig om te gaan met bestaande bomen. Een van de aanbevelingen is het aanstellen van een toezichthouder, maar het college is niet bereid een toezichthouder aan te stellen, zo antwoordt zij op onze politiek vragen, ze weten het zelf beter.

Maar nog vorige week werd GB gebeld door een oplettende burger in de Mr Fockstraat, daar was begonnen met de werkzaamheden voor herinrichting van de straat, maar er werden ook serieuze grote bomen gekapt. Dat was toch niet de bedoeling? Door snel contact met de wethouder zijn de werkzaamheden stilgelegd.

De aannemer was namelijk bomen aan het kappen zonder kapvergunning. Hoe kan het college nu met droge ogen volhouden dat een toezichthouder niet nodig is?

GemeenteBelangen maakt zich al jaren sterk voor de gebieden Mient Kooltuin en de strook rond het Valkenburgsemeer. Deze gebieden zijn nu stevig verankerd in gebiedsvisies, die ervoor zorgen dat hier alleen groen en recreatie komen en geen woningen. Dit zou voor meer plekken in Katwijk moeten gelden, zoals een bijvoorbeeld de Kwakelwei.

En natuurlijk moeten we betaalbare woningen bouwen, want onze inwoners willen ook wonen. Gelukkig is dat wel een topprioriteit van dit college, maar niet elk stukje groen of open ruimte volbouwen graag..

Mobiliteit 
Met betrekking tot mobiliteit heeft Katwijk een prima beleid, namelijk de Katwijkse Agenda Mobiliteit (de KAM). Maar keer op keer zien we dat de uitvoering van dit beleid tot koudwatervrees leidt. Het beleid geeft aan dat we ontwerpen voor fietsers en voetgangers en auto’s op de laatste plaats komen.

De uitvoering van de KAM leverde een top 5 van punten op in onze gemeente waarvan de verkeersveiligheid verbeterd moet worden. Helaas is daar nog geen uitvoering op gekomen en is er vorig jaar een nieuwe top 10 vastgesteld, maar ook deze is nog niet uitgevoerd. Als er nu geen actie komt is er straks in 2024 een top 15 en weer geen uitvoering op deze punten. Het wordt een keer tijd om deze plannen uit te voeren.

Een van de punten uit deze KAM die ook nog steeds niet is uitgevoerd is de voorrang van fietsers op de rotondes. Het mooie is dat de meeste rotondes in onze gemeente al klaar zijn voor fietsers in de voorrang, dit heeft dan te maken met de afstand van de fietspaden tov de rotonde. En mocht er aanpassing nodig zijn, is er subsidie vanuit het rijk.

Ook hier liggen er diverse onderzoeken waaruit blijkt dat voorrang voor fietsers beter is, daarnaast is het al meer dan 25 jaar landelijk beleid. Wanneer gaat het college hier nu een besluit op nemen en zorgen voor veiligheid en vooral eenduidigheid, want Katwijk is in de regio de enige gemeente zonder fietsers in de voorrang.

Naast de fietsers en de voetgangers is in de KAM ook aangegeven dat het openbaar vervoer beter moet in onze gemeente. Prima ontwikkelingen zien wij langskomen voor een aparte busbaan langs de N206, met behoud van het groen. Dan heb je GB al helemaal aan je zijde.

Maar een stokpaardje van dit college is de feestbus. En we noemen deze zo omdat de term nachtbus niet past bij deze plannen, want het plan is om dit alleen voor de vrijdag- en de zaterdagnacht te doen, dus alleen voor de feestende jongeren. Maar waarom dan niet gelijk voor de beroepen met nachtdiensten, zoals in het ziekenhuis en de politie? We zijn continu bezig betaalbare woningen voor de gewone man te realiseren, maar hoe ze met het openbaar vervoer op hun werk kunnen komen schijnt niet belangrijk te zijn. 

GemeenteBelangen wil ook haar zorgen uitspreken over de lobby naar de provincie en andere overheden. De reden dat we ons zorgen maken is dat als we politieke vragen stellen over geluidsoverlast van de N206, we nu na bijna 4 maanden nog steeds geen antwoord hebben van de provincie. Als het college de provincie al niet kan bewegen om vragen te beantwoorden, hoe moet het dan met de lobby voor 80 km/u of de verdieping van de N206?

Beleidskader uitvoering / participatie 
Het vertrouwen in de overheid neemt al jaren af en dat vindt GemeenteBelangen niet zo raar. Steeds vaker zijn we getuige van de uitvoer van het beleid richting de burgers. En dat is vaak koud en kil, strak volgens de regels en niet meedenken of omdenken zoals dat mooi heet. Geef nou niet aan waarom het niet kan, maar ga samen met de burger zitten om te zien hoe het wel kan.

Een recent voorbeeld waar GB zich de laatste tijd druk over heeft gemaakt, is het snippergrondbeleid. Een op zich prima beleid voor burgers die al jaren grond in gebruik hebben van de overheid of een uitbreiding willen op hun grond.

Maar waar het beleid tot grote frustratie leidt is waar burgers niet weten dat hun grond eigenlijk van de gemeente is. En dan moeten ze ook nog zelf bewijzen dat het hun grond is, terwijl de gemeente de administratie niet op orde heeft, soms al meer dan 70 jaar!!

GB vraagt het college bij alle beleidsstukken oog te hebben voor de menselijke maat en denken in mogelijkheden. Zo kunnen we langzaam het vertrouwen in de overheid terug winnen.

Wonen
Er is behoefte aan betaalbare woningen en daar moeten we ook vol op inzetten, maar niet elk open stukje volbouwen.

De ontwikkeling Valkenhorst gaat de komende jaren hopelijk verlichting bieden om meer en betaalbaar te bouwen, maar het bestemmingsplan ligt nog bij de Raad van State.

GB heeft al vaker gewaarschuwd om een plan B te hebben als hier een dikke streep door gaat, de bouw van betaalbare woningen voor vele jaren in de vertraging gaat.

Positief is wel dat onze motie Natuurinclusief bouwen nu ook in het beleid van het college is opgenomen. 

Evenementen 
GemeenteBelangen heeft met veel genoegen kunnen lezen dat SKA dit jaar een vergunning heeft aangevraagd voor een eindejaarsevenement. Wij zijn blij dat we hebben kunnen bijdragen dat dit evenement weer doorgang kan krijgen.

Maar dat dit college in het nieuw te vormen evenementenbeleid wil vastleggen dat evenementen niet meer op zondag mogen worden afgebroken vinden wij maar raar.

Veel evenementen in deze gemeente worden georganiseerd door vrijwilligers, dus als er een extra dag gewacht moet worden om een evenement af te breken levert, afgezien van het feit dat men de maandag vrij moeten nemen van werk, een beveiligingsprobleem op, want wie houd toezicht op de opgebouwd podia? Het is al vaak moeilijk een evenement financieel rond te krijgen, nu moet er ook nog een extra dag beveiliging komen?

GemeenteBelangen roept het college op naar aanleiding van al onze aandachtspunten, nu uitvoering te geven aan het beleid. 

Het is nu tijd om te stoppen met praten en de handen uit de mouwen te steken en nu wat te gaan doen.

Het is een antwoord dat de inwoners vaak horen, “nee, dat mag niet”. En dan vragen we ons iedere keer af waarom er geen vertrouwen in de overheid is?

De gemeente wil graag het bedrijventerrein ‘t Heen opknappen of zoals ze dat in mooie woorden noemen revitaliseren, ook wil men dat we meer gaan sporten. De helft van de bevolking beweegt te weinig en daar willen we graag wat aan doen.

Maar het verbaast de fractie van GemeenteBelangen dat als er een initiatief zich aanmeldt bij de gemeente om in een leegstaand pand een uitbreiding voor een bestaande taekwondo sportschool te realiseren, dit met een “nee het mag niet” wordt afgedaan. De initiatiefnemer wordt daarnaast met vele beleidsstukken bedolven waarom het niet zou mogen.

Afgezien van het feit dat we Nederland aan het over reguleren zijn, is de oplossing hier simpel. Ga nu niet meteen nee roepen, maar ga nu eens samen met de initiatiefnemer aan tafel om te bezien hoe het wel zou kunnen. Met zo’n meewerk houding zou een begin gemaakt kunnen worden aan het terugwinnen van het vertrouwen.

GemeenteBelangen heeft naar aanleiding van deze afwijzing politieke vragen aan het college gesteld om opheldering en medewerking te krijgen op dit initiatief. Binnen 30 dagen dienen ze daarom een reactie te geven.

De volledige vragen zijn te lezen op deze link

Voor het zomerreces diende GemeenteBelangen een voorstel in om het SKA Oud & Nieuw feest toch weer mogelijk te maken. Dit nadat het college vorig jaar plotseling had besloten de financiële steun aan dit evenement stop te zetten. Zeker na de corona periode werd het voor SKA onmogelijk om volledig op eigen benen te staan, daar veel leveranciers na corona zijn gaan werken met het vooraf betalen van leveringen. GemeenteBelangen staat al jaren voor een ruimer evenementenbeleid, meer voorzieningen voor jongeren én draagt de inzet van SKA een warm hart toe. 

Ons voorstel om het SKA Oud & Nieuw feest weer mogelijk te maken kwam dus niet uit de lucht vallen. 

Het zomerreces heeft gelukkig voor inzichten gezorgd bij o.a. "jongerenpartij" DURF. Want waar er voor het zomerreces na een extreem lange schorsing van 2.5 uur voor DURF geen mogelijkheid bleek te zijn om met het voorstel van GemeenteBelangen in te stemmen, kon nu met een kleine aanpassing van ons voorstel toch een meerderheid worden behaald! 

De Katwijkse jongeren krijgen hun SKA Oud & Nieuwfeest weer terug. SKA krijgt € 15.000,- subsidie en een voorschot van € 70.000,- om de verschillende leveranciers vooraf te kunnen betalen. Dit bedrag betaalt SKA na afloop weer terug vanuit inkomsten als entreeprijs en muntverkoop. 

Voor GemeenteBelangen is een succesvol oud & nieuw feest belangrijker dan het terugbetalen van het voorgeschoten bedrag. Het evenement is nota bene ooit het leven in geroepen op verzoek van de gemeente om overlast rond de jaarwisseling te verminderen. Een goede evaluatie van alle aspecten met alle betrokken partijen na afloop vindt GemeenteBelangen belangrijker dan vooraf stellen dat het voorschotbedrag tot de laatste cent terugbetaald moet worden. Dit was voor het zomerreces het grote punt van discussie waardoor ons voorstel geen meerderheid kreeg. Sommige partijen stelden toen namelijk dat ten alle tijden iedere cent terugbetaald diende te worden en wilde het niet van een gegronde evaluatie laten afhangen waarin aspecten als inkomsten, opkomst en overlast meegewogen zouden worden.  

Maar mede dankzij de inzet van GemeenteBelangen is het SKA Oud & Nieuwfeest nu terug! De gemeenteraad is net op tijd bijgedraaid zodat het voor de komende jaarwisseling nog mogelijk is om een evenement te organiseren. Wij hopen voor SKA, alle jongeren én de gemeente dat het feest na een aantal jaar afwezigheid weer net zo'n succes wordt als vroeger!

Wat is er gisteravond in de gemeenteraad gebeurd?

Op de laatste avond voor het zomerreces stond een voorstel op de agenda voor een eindejaarsevenement. Het college wilde geen gehoor geven aan het verzoek van SKA om vooraf geld beschikbaar te stellen om leveranciers alvast te kunnen betalen.

GemeenteBelangen had in goed overleg met het bestuur van SKA een wijziging voorgesteld om wel geld van tevoren beschikbaar te stellen en achteraf een evaluatie te houden of het evenement succesvol was. Dit was de enige mogelijk om SKA dit evenement dat ze al meer dan 25 jaar met oudjaar organiseren mogelijk te blijven maken.

Om dit voorstel aan te kunnen nemen is wel een meerderheid in de raad nodig en DURF leek in het debat vorige week zich constructief te hebben uitgesproken om SKA dit te laten organiseren en daarmee samen met GB, D66, PvdA, KK en CDA een meerderheid te kunnen vormen.

Maar voor DURF was er maar één voorwaarde: al het van tevoren beschikbaar gestelde geld moet terugbetaald worden, tot op de laatste euro.

Voor GemeenteBelangen is het natuurlijk ook belangrijk dat het geld terugbetaald wordt aan de gemeente, maar zo hard te stellen dat het tot de laatste euro is niet realistisch, immers zijn er meer invloeden die kunnen leiden tot een financieel verschil en dit kan buiten de invloedssfeer van SKA liggen. 

Tijdens het debat werd een schorsing voorgesteld om te proberen dit gat te overbruggen om toch SKA dit evenement te kunnen laten organiseren.

Na ruim twee en een half uur overleg in verschillende kamers en samenstellingen, is het niet gelukt om DURF over de streep te trekken.

En waarom is GB dan niet meegegaan met het voorstel van DURF? 

Heel simpel, omdat SKA dit voorstel onwerkbaar vond. DURF had namelijk wederom een voorstel ingediend zonder overleg met SKA.

GemeenteBelangen betreurt dit resultaat, maar heeft er alles aan gedaan om dit mogelijk te maken. Wij bedanken de vele vrijwilligers van SKA voor hun jarenlange inzet. 

Maar het doek valt nu na ruim 25 jaar om één euro..

Luister en kijk ook naar onze bijdrage in de raad:

Na twee en half uur schorsing de slot bijdrage van GB:

Het leek bij het debat over het cultuurbedrijf maar niet door te dringen tot wethouder Sonny Spek dat ook hij zich moest houden aan de gemeentewet, want hij hield cruciale informatie achter voor de gemeenteraad. 

Het dossier voor een goede inrichting van het cultuurbedrijf in de Burgt in Rijnsburg heeft jaren vertraging omdat de uitkomst van de impactanalyse noodzakelijk was voor de parkeeroplossing. Er is in de buurt van de Burgt namelijk niet voldoende parkeergelegenheid om een volwaardig cultuurbedrijf daar te realiseren en de impactanalyse zou hier mogelijk uitkomst bieden hoe dat op te lossen is.

Nu wordt de raad om toestemming gevraagd voor een voorbereidingskrediet om verder te gaan in dit, al meer dan 20 jaar lopend, dossier. Maar in het stuk en meerdere malen door de wethouder genoemd, is het parkeren mogelijk, “zo blijkt uit de impactanalyse”.

Een terechte vraag is dan ook, waarom heeft de raad de informatie niet ontvangen? 

De wethouder bleef stellig weigeren om de informatie te verstrekken aan de raad, zelf toen de Gemeentewet art 169 lid 3 erbij werd gehaald. Hierin staat: “Het college en elk van zijn leden afzonderlijk […] geven de raad mondeling of schriftelijk de door een of meer leden gevraagde inlichtingen, tenzij het verstrekken ervan in strijd is met het openbaar belang.”

Tijdens het debat was het wel koddig om te zien dat de voorzitter de wethouder probeerde uit de wind te houden, door GB raadslid René Slootweg niet een debat met de wethouder te mogen laten doen, want het was een debat van de raad. Maar gelukkig herstelde de voorzitter zich na bezwaar over deze orde en liet de wethouder wel antwoorden. 

Ook sloten de coalitiepartners natuurlijk de gelederen en vonden het prima dat de raad een besluit neemt over vele miljoenen en daarbij vertrouwen zij op de blauwe ogen van wethouder Spek dat, zoals hij zei: “geen verrassingen zijn in de impactanalyse”.

GemeenteBelangen is de initiator geweest voor decentrale voorzieningen, d.w.z. goede maatschappelijke en culturele voorzieningen in elke kern van onze gemeente, precies zoals het besluit nu voorligt.

Maar GB is wel van mening dat informatie die cruciaal is om een gedegen besluit te nemen en nu wél bij de wethouder op zijn bureau ligt, ook beschikbaar moet zijn voor de raad. 

De wethouder heeft uiteindelijk toegezegd: “zich in te spannen om het stuk tijdig voor 1 juni vertrouwelijk te verstrekken“.

GemeenteBelangen is van mening dat zonder deze informatie geen goed besluit kan worden genomen en gaat er vanuit dat deze informatie zeer tijdig bij de raad ligt en niet op donderdagmiddag 1 juni, want dan is het echt niet mogelijk om diezelfde avond een besluit te nemen.

Vertraging op het besluit is zeker niet wenselijk want het moet nu wel een keer tijd worden…..

luister HIER naar het RTV interview over dit onderwerp met René Slootweg

Met grote verbazing hoorde René Slootweg van GemeenteBelangen het verhaal aan van de bewoners aan de J.W.Frisodreef. Ze hebben afgelopen maandag een brief van de gemeente ontvangen waarin ze worden gesommeerd hun schutting 30 cm te verplaatsen voor eind juni. 

Na 52 jaar kwam de gemeente tot de conclusie dat de grens van de erfafscheiding van hun achtertuinen niet correct loopt. Voor alle bewoners een verrassend verhaal, zelfs voor de verkopende makelaar die meerdere woningen de afgelopen jaren verkocht heeft. Niemand had daar weet van, maar de gemeente wil eind juni hier parkeerplaatsen neerleggen en daar komen ze die 30 cm tekort.

Maar wat nu dan? 

Eventjes de schutting 30 cm verplaatsen richting het huis? De achtertuinen daar zijn al niet groot en dan worden ze nog een stukje kleiner. Een van de buren had recent een gloednieuwe schutting laten neerzetten, dat is behoorlijk kapitaalvernietiging. Om maar niet te spreken van al het groen en bomen die dan verdwijnen. 

Gelukkig is er een “bevrijdend verjaringstermijn”, dat stelt dat als een situatie al meer dan 20 jaar zo is, de claim verjaard is. Het probleem ligt hier wel dat de bewoners dit zelf moeten bewijzen.

Zo’n 15 jaar geleden heeft één van de buren een vergunning aangevraagd voor het plaatsen van een schutting op de erfafscheiding, dus 30 cm op gemeentegrond. Deze vergunning is goedgekeurd en daar is bewijs van, daarnaast zijn er foto’s uit 2003 van het lage “gemeente” hekje, dus kat in het bakkie zou je zeggen. 

Maar helaas is er nog steeds geen positieve reactie vanuit de gemeente. 

GB heeft de verantwoordelijke wethouder meteen om opheldering gevraagd en vindt het wel zo netjes dat hij op korte termijn met de ongeruste bewoners in gesprek gaat.

Hier moet toch een menselijke oplossing voor zijn, want het kan toch niet zijn dat bewoners de dupe worden van een slechte administratie van de gemeente?

De politiek is traag. Dit is een veel voorkomende quote van onze burgers en dat is helaas ook vaak waar. Maar als er echt een wil is, kan het ook snel.

Op 29 september heeft de raad in grote meerderheid een motie aangenomen om langs de N206 t.h.v. Torenvlietlaan de auto’s van fietsers te scheiden.

In de originele plannen was bedacht dat hier fietsers en auto’s gezamenlijk over dezelfde rijbaan gingen rijden. Een bijzondere beslissing, want het regionale “doorfietspad” dat vanaf centraal station in Leiden tot helemaal aan onze boulevard gaat komen zou dan op dat stukje ook autoverkeer bevatten. Dit maakt het niet erg veilig voor de fietsers.

Door deze motie is nu op zeer korte termijn plannen gemaakt en uitgewerkt zodat er nu een apart fietspad langs de ventweg gaat komen.
Het fietspad wordt een echt fietspad zonder autoverkeer en uitrukkende brandweerauto’s. Daarnaast blijft de huidige ventweg zodat bedrijven als Hoekstra Wheels en brandweer bereikbaar blijven.

Het gepresenteerde plan is voor iedereen een prima oplossing.

GemeenteBelangen spreekt haar dank uit aan de ambtenaren voor het snel oppakken en realiseren van dit plan. Er komt nu een veilige doorfietspad zonder inmenging van autoverkeer. Iets waar GB al jaren voor lobbied.

Vanaf Leiden centraal tot straks aan de boulevard in Katwijk. We hopen dat hierdoor het gebruik van de fiets nog aantrekkelijk wordt.

GemeenteBelangen was verbaasd over het feit dat de gemeente in Rijnsburg parkeerplekken gaat gebruiken om elke twee weken de rolcontainers PMD te laten plaatsen. Naar aanleiding van onze vragen aan het college werden we benaderd door meerdere inwoners van Rijnsburg die net zo verbaast waren over dit feit.

Zelfs een mooi verhaal over burgerlijke ongehoorzaamheid waarbij de inwoners toch te rolcontainers op de stoep zetten in plaats van de, door de gemeente, aangewezen parkeerplek.
Maar de ophaaldienst had deze teruggezet op de aangewezen parkeer plek rondom de daar nog geparkeerde auto….

Uit de antwoorden van het college lijkt het of de inwoners het allemaal maar best vinden, maar de werkelijkheid is toch anders. Want ondanks dat burgerinspraak niet noodzakelijk was volgens het college, zijn er toch 169 zienswijzen ingediend.
Ons bereikte ook verhalen dat men niet op de hoogte was van deze nieuwe plekken en te laat was voor een zienswijze.

GemeenteBelangen is benieuwd of er meer van dit soort bijzondere plekken zijn “bedacht” in onze gemeente.

Reageer op dit stuk met voorbeelden van andere bijzonder plekken voor rolcontainers. Foto’s zijn natuurlijk zeer welkom.

Lees hier de antwoorden op onze vragen: https://katwijk.notubiz.nl/document/12301980/2/6_+Beantwoording+politieke+vragen+ex+art_+41+van+het+RvO+van+het+lid+Slootweg+van+11+januari+2023+inzake+vreemde+plekken+voor+rolcontainers+in+Rijnsburg+%283021726%29

Wie oude topografische kaarten bekijkt ziet overal heggen. Ze dienden in de eerste plaats als veekering, maar met de uitvinding van het prikkeldraad werd die functie in ras tempo minder. De genadeslag kreeg het typisch Hollandse heggenlandschap met de ruilverkaveling en de mechanisatie van de landbouw.

Geschat wordt dat sinds de Tweede Wereldoorlog zo'n 225.000 kilometer aan heggen is weggehaald. Dat is bijna zes keer een rondje om de aarde. Stads- en dorpsuitbreiding, de uitvinding van prikkeldraad en schaalvergroting in de landbouw kunnen allemaal als oorzaak worden aangewezen hiervoor.

Massaal werden ze gerooid en daarmee verdween ook de perfecte habitat voor veel dieren en planten. Er zijn zelf dieren die hun naam danken aan deze habitat, zoals bijvoorbeeld de heggemus….

Langzaam maar zeker begint het tij te keren en worden op veel plaatsen nieuwe heggen aangeplant. De heg moet terugkeren in het Nederlandse landschap. Dat zou goed zijn voor de biodiversiteit, opvang van koolstof, voorkomen van overstromingen en nog veel meer. Zo blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Amsterdam.

We zien ook dat heggen veelal verdwijnen uit onze tuinen en omheiningen. Daar moet dus verandering in komen.

Zo zijn er mensen die voor privacy in de eerste vier meter van hun tuin een schutting plaatsen en vanaf daar een heg neerzetten. "Die combinatie is fantastisch. Als iedereen gewoon een stukje heg plaatst, vormen alle kleine beetjes bij elkaar een groot geheel."

Het groenbeleidsplan van de gemeente Katwijk is zeer uitgebreid, maar de woorden heggen of houtwal komen er niet in voor. GB dient daarom een motie in om de heg terug te brengen in het landschap en daarmee de gemeente oproept het goede voorbeeld te geven in de hoop dat vele particulieren dat zullen volgen.

Een praktische toepassing zou bijvoorbeeld een heg zijn tussen het fietspad en het marktplein, zodat daar twee vliegen in één klap kunnen worden opgelost. Een heg voor de beestjes en een mooie afscheiding die vooral bij de markt op vrijdag het iets veiliger maakt.